'रेसम फिरिरि...मा ब्रह्माण्डीय धुन'

- मनबहादुर बस्नेत

 भारत, जापान, कोरिया, जर्मनलगायत विश्वका थुप्रै देशका भाषामा रेकर्डिङ भएको कीर्तिमानी नेपाली गीत हो, रेसम फिरिरि...। नेपाल-जर्मनीबीच दौत्य सम्बन्ध गाँसिएको ५० वर्ष अवसरमा जर्मनीको ४७ सदस्यीय स्टुटगार्ट च्याम्बर अर्केस्ट्राले यही गीत पस्कियो, राजधानीमा । वैश्विक बन्दै गएको गीतका मूल सर्जक बुद्धि परियारको नाम बिर्सिंदै गएपछि गायकसमेत रहेका उनका छोरा धर्मेन्द्र सेवान मूल सर्जक चिनाउने वृत्तचित्र बनाउन जुटेका छन् । उनीसँगको कुराकानी :


रेसम फिरिरि... गीतका सर्जक बुद्धि परियार हुन् भन्न डकुमेन्ट्री चाहिन्छ ?

गीत प्रसिद्ध भएर पनि सर्जकलाई संसारले बिर्सिसकेछ । यसले मलाई दुःखी बनायो र गीति लेखनदेखि रेकर्डिङसम्मका सबै कुरा डकुमेन्ट्रीमार्फत संसारलाई देखाउने विचार आयो ।

कसरी सिर्जना भएछ गीत

बुबा ९ वर्षको छँदा उहाँका बाआमा बितिसक्नुभएछ । मावली सराङकोट जाँदा उकालोमा हिँड्दाहिँड्दै थाक्नुभएछ । र, भन्ज्याङमा बसेर कल्पिनुभएछ, पुतलीजस्तै माथिसम्म उडेर जान पाए ! गीत यति प्रसिद्ध भयो कि विदेशीले धरी रेकर्ड गरेर गाउने लहर आयो । तर संसारले गौरव गर्ने खास सर्जकलाई बिर्सिए ।

मूल सर्जक बिर्सने अवस्था कसरी आएको ठान्नुहुन्छ ?

पोखराको रत्न मन्दिरमा राजपरिवारको सवारी हुने भएपछि चेतन कार्कीले नृत्यका लागि बुबालाई लैजानुभएछ । बुबाको नृत्यकला देखेर राजपरिवारले काठमाडौँ ल्यायो । ०२९ मा रेसम फिरिरि... गीत सुन्दर श्रेष्ठ, सन्तोष बस्नेतसँग मिलेर रेडियो नेपालमा रेकर्डिङ हुने भयो । बुबा होचो भएकाले रेकर्डिङ गर्दा माइकमा नपुगेपछि दुई जना अगाडि बसेछन् । बुबाले पछाडि उभिएर पाश्र्व स्वर मात्र दिनुभयो । त्यसपछि सधैँ पछाडि !

गायकको तुलनामा गीतकार ओझेल पर्नु सामान्य होइन ?

हो, संगीतकार र गीतकार सिर्जनाका मूल हुन् भन्ने हरायो । पहिले त रेडियो नेपालले गीतकारको नाम पनि भन्थ्यो, अहिले त त्यो पनि छैन ।

यो राजा वीरेन्द्रको मन पर्ने गीत थियो, होइन ?

बुबा राजाको मन पर्ने कलाकार । राजारानीका हरेक रमाइलो कार्यक्रममा यो गीत बज्थ्यो । पहिले राजाहरुमा व्यक्तिको क्षमतालाई बुझ्ने र सम्मान गर्ने गुण थियो । अहिले शासक वर्गबाट कलाको सम्मान गर्ने चलनै छैन ।

रेसम फिरिरि...मा के तागत त्यस्तो

यो गीत पदयात्रीबीच एकदमै प्रिय भयो । उनीहरुमार्फत विदेशीसम्म पुग्यो । सारंगी मात्र, मादल मात्र, बाँसुरी मात्र वा ताली मात्र बजाएर नाच्न र गाउन मिल्नु नै यसको शक्ति हो । यसमा ब्रह्माण्डीय धुन छ । 

ट्रेकिङ गर्नेहरुको मन पर्दो गीत किन भयो होला ?

उडेर जाउँ कि डाँडामा भन्ज्याङ भन्ने शब्दले थाकेका बेला उडेर जान पाए कस्तो आनन्द हुन्थ्यो भन्ने 'फिलिङ' सायद उनीहरुमा आयो र गीतमा आफ्नोपन भेटे ।

रेसम फिरिरि...एकातिर विश्वव्यापी , अर्कोतिर मूल सर्जकको चिनारी हराउँदै दुःख लाग्छ कि खुसी ?

मूल सर्जक बिर्सिएको देख्दा पक्कै दुःख लाग्छ । तर कुनै न कुनै समयमा मानिसले असली सर्जक खोज्दो रहेछ । सत्य कहिल्यै लुक्दैन ।

बुद्धि परियारको जीवनचाहिँ कसरी बित्यो

बुबाले महेन्द्र पुलिस क्लबमा २२ वर्ष बिताउनुभयो । बुबालाई सात-सात पटक राजाले के बक्सिस चाहिन्छ भनेर सोध्दा पनि लिनुभएन । बुबाले जीवनलाई आफ्नै कमाइमा टिकाउनुभयो । 

प्रकाशित: वैशाख ६, २०७६

ट्याग: अचानक