शिक्षा

आधा दर्जन विश्वविद्यालय शिक्षक-विद्यार्थी आन्दोलनका कारण धराशयी

बाबुराम विश्वकर्मा, पुस १६, २०७५

शिक्षक र कर्मचारी भर्नामा विद्यार्थी संगठनको चासो उदेकलाग्दो छ । सुदूरपश्चिममा शिक्षक नै भर्ना गर्न नदिएपछि कतिपय विषयको पढाइ हुन सकेको छैन ।
पुरा पढ्नुहोस्

मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयमा कलहै कलह

कलेन्द्र सेजुवाल, पुस १६, २०७५

साउन ०६८ मा खुलेको मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय (एमयू) तीन वर्षमै अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको फन्दामा पर्‍यो । तत्कालीन उपकुलपति पदमलाल देवकोटा, रजिस्ट्रार ठकेन्द्रप्रसाद गिरीसहित १६ पदाधिकारी र कर्मचारीविरुद्ध अख्तियारले दायर गरेको मुद्दामा विशेष अदालतले २७ पुस ०७३ मा रजिस्ट्रार गिरीसहित सात कर्मचारीलाई दोषी ठहर गर्‍यो । उपकुलपति देवकोटासहितका पदाधिकारीले सफाइ पाए ।

विश्वविद्यालयको आर्थिक अनियमिततामा जोडिएका मुख्य पात्र हुन्- उपकुलपति देवकोटा र रजिस्ट्रार गिरी । "उहाँहरूबीचको भित्री समस्या के हो, हामीलाई थाहा भएन तर दुई जनाको द्वन्द्वले हामीलाई समेत अनाहकमा दुःख दियो," तत्कालीन डीन पिताम्बर ढकाल भन्छन्, "अन्ततः यसले विश्वविद्यालयलाई सुरुमै असफलताको बाटोमा डोर्‍यायो ।"

आर्थिक अनियमितता सेलाउन नपाउँदै मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयमा अर्को लफडा सुरु भयो । पदअनुरूपको जिम्मेवारी निर्वाह गर्न नसकेको भन्दै उपकुलपति उपेन्द्रकुमार कोइरालाको योजनामा रजिस्ट्रार महेन्द्रकुमार मल्ल २० मंसिरमा निलम्बित भए । तर सर्वोच्च अदालतले ४ पुसमा त्यो निर्णय कार्यान्वयन नगर्न आदेश दियो । त्यसपछि रजिस्ट्रार पक्षधरले विश्वविद्यालयमा उपकुलपति कोइरालाले नीतिगत अनियमितता गरेको भन्दै आन्दोलन गरे ।

रजिस्ट्रार मल्ललाई ३० असार ०७३ मा उपकुलपति कोइरालाकै सिफारिसमा कुलपतिसमेत रहेका प्रधानमन्त्री केपी ओलीले रजिस्ट्रार नियुक्त गरे । सुरुका दुई वर्ष कोइराला र मल्लबीच सुमधुर सम्बन्ध थियो । अख्तियारको प्रवेशपछि थला परेको विश्वविद्यालय बिस्तारै तंगि्रन थाल्यो । विश्वविद्यालय अनुदान आयोगको प्रतिवेदनअनुसार ०७३/७४ को पहिलो चौमासिकमा एमयू देशका सबै विश्वविद्यालयलाई उछिन्दै प्रथम स्थान हासिल गर्न सफल भयो । विश्वविद्यालयमा प्राज्ञिक र भौतिक प्रगतिसमेत भयो ।

यी दुईबीचको सम्बन्ध बिगि्रएपछि विश्वविद्यालयको शैक्षिक वातावरणै बिथोलिएको छ । ७ असोजमा उपकुलपति कोइरालाले रजिस्ट्रारको उपस्थितिबिनै कार्यकारी परिषद् बैठक बोलाएर महत्त्वपूर्ण नियुक्ति गरे । उपकुलपति र रजिस्ट्रार कलहको नतिजा ७ असोजमा प्रकट भयो । साढे २ महिना केन्द्रीय कार्यालयका साथै डीन कार्यालयहरूमा गरिएको तालाबन्दी प्रहरी लगाएर खोलिए पनि विश्वविद्यालयको पठनपाठन र प्रशासनिक काम प्रहरी घेरामै छ । "प्राज्ञिक थलो यसरी कहिलेसम्म प्रहरी घेरामा रहन्छ ?" आन्दोलनरत प्रजातन्त्रवादी प्राध्यापक संघका अध्यक्ष रूपेश खत्री भन्छन्, "उपकुलपतिले विधि मिचेर विश्वविद्यालय हाँक्न खोज्दा विवादमा पर्नुभयो र त्यसको मार पठनपाठनमा परेको छ ।"

विश्वविद्यालयमा चलेको आन्दोलनले रजिस्ट्रारलाई पदमुक्त गर्ने आधार मात्र तयार गरेन, आन्दोलनरत विद्यार्थी नेतालाई पक्राउ गरी मुद्दा दर्तासमेत गरियो । सुरुमा उपकुलपति र रजिस्ट्रारबीच आर्थिक मामिलामा कुरा नमिलेका कारण कलह सुरु भए पनि पछिल्लो द्वन्द्व व्यक्तिगत टकरावका साथै राजनीतिक स्वार्थसँग जोडिएको छ । "उपकुलपति र रजिस्ट्रारबीचका भित्री व्यक्तिगत वा व्यावहारिक समस्या के हुन् भन्ने बाहिर खुलेको देखिन्न," एक उपप्राध्यापक भन्छन्, "तर पछिल्लो प्रकरणमा राजनीतिक स्वार्थ छरपस्ट भएको छ ।"

यो पनि पढ्नुहोस्→ आधा दर्जन विश्वविद्यालय शिक्षक-विद्यार्थी आन्दोलनका कारण धराशयी

पुरा पढ्नुहोस्

आन्दोलन गर्‍यो, जागिर खायो !

बाबुराम विश्वकर्मा, कार्तिक २५, २०७५

पहुँचका भरमा बिनापरीक्षा सार्वजनिक विद्यालयमा छिरेका राहत र अस्थायी शिक्षकलाई स्थायी गर्ने प्रपञ्च
पुरा पढ्नुहोस्

विद्यार्थीको विदेश मोह

विजयराज खनाल, भाद्र २४, २०७५

नेपालमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको पढाइ हुन थाले पनि विदेश जानेको लस्कर उस्तै
पुरा पढ्नुहोस्

सार्वजनिक शिक्षा : बढ्दो लगानी, घट्दो नतिजा

बाबुराम विश्वकर्मा, असार १७, २०७५

डेढ दशकयता शिक्षामा राज्यको लगानी सात गुणा बढे पनि परिणाम निराशाजनक
पुरा पढ्नुहोस्

काम चलाउ सरकारी

राजकुमार बानियाँ, वैशाख १६, २०७५

पाँच दशकसम्म आफ्नो गुणस्तरमा निरन्तर टिकेका गौरवशाली सार्वजनिक शिक्षालय शून्य
पुरा पढ्नुहोस्

मारमा विद्यार्थी

विभु लुइटेल, वैशाख १६, २०७५

हरेक विभागमा १० भन्दा कम विद्यार्थी भर्ना हुन नपाउने त्रिवि नियम
पुरा पढ्नुहोस्

विद्यार्थीलाई किन चाहियो युनिफर्म ?

शिशिर वैद्य, चैत्र १५, २०७४

निजी बोर्डिङ स्कुलहरूले शैक्षिक प्रतिस्पर्धाका नाममा विद्यार्थीलाई थरीथरीका पोसाक लाद्ने, अतिरिक्त क्रियाकलाप देखाएर अभिभावकलाई आर्थिक बोझ थोपरिरहेका छन् ।
पुरा पढ्नुहोस्

स्वदेश र विदेशको पढाइ

विश्वास हमाल, पुस १९, २०७४

क्यानडाको राजधानी ओटावामा रहेको कार्लटन विश्वविद्यालयमा विद्यार्थी हुँदा एउटा कोर्स उत्तीर्ण गर्नका लागि १५ मिनेटको ‘प्रिजेन्टेसन’ दिनुपर्ने थियो, आफैँले रोजेको विषयमा ।
पुरा पढ्नुहोस्

विद्यालय शिक्षा: ध्वस्तै पार्ने प्रबन्ध

बाबुराम विश्वकर्मा, आश्विन २५, २०७४

थोत्रा अस्थायी शिक्षकलाई फेल भए पैसा, पास भए स्थायी जागिर दिने कानुन पारित भएपछि सार्वजनिक शिक्षा उठ्नै नसक्ने गरी थला पर्ने अवस्थामा
पुरा पढ्नुहोस्

विभाग छ, वेत्ता छैनन्

राजकुमार बानियाँ, आश्विन २५, २०७४

त्रिविको सबैभन्दा पुरानो इतिहास विभागको टीठलाग्दो अवस्था
पुरा पढ्नुहोस्

कुस्त तलब सुविधा, पत्रु परिणाम

बाबुराम विश्वकर्मा, भाद्र ४, २०७४

सरकारी शिक्षकको तलब सुविधा निजीका तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी भए पनि नतिजा भने ठीक उल्टो
पुरा पढ्नुहोस्