खेलकुद

युरोपेली छायामा कोपा अमेरिका

पवन आचार्य, असार १७, २०७६

अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा युरोपको बढ्दो दबदबा
पुरा पढ्नुहोस्

भारोत्तोलनकी तारा

पवन आचार्य, जेष्ठ २८, २०७६

राष्ट्रिय खेलकुदमा लगातार पाँचौँ स्वर्ण जित्नेत्यो पनि दुई फरक खेलबाट यस्तो कीर्तिमानको भार उचाल्न मजबुत बाहु चाहिन्छ यस्तै पाखुरा बोकेर १७ वर्षदेखिस्ट्रङ्गेस्ट वुमनको ताज पहिरेकी छिन्, तारादेवी पुन, ३८ ले म्याग्दीको साविक हिस्तानका डाँडापाखामा भलिबल खेलेर हुर्किएकी ताराले ०५५ मा नेपालगन्जमा भएको चौथो राष्ट्रिय खेलकुदमा पश्चिमाञ्चलबाट स्वर्ण जितिन् त्यतिबेला उनी बेस्ट लिफ्टर पनि भइन् त्यसपछि उनलाई चिनाउने खेल भारोत्तोलन भयो, तर भलिबललाई पनि उत्तिकै माया गर्छिन् जम्मा वर्ष भयो, ताराले भलिबललाई चटक्कै छाडेको मेरो पहिलो प्रेम नै सायद भलिबल हो अहिले पनि भलिबल प्रतियोगिता भयो कि दौडेर हेर्न पुगिहाल्छु,” उनी सुनाउँछिन् ०६९ देखि भलिबलबाट स्थायी रुपमै अलग्गिनुअघि उनी ढोरपाटन क्लबको क्याप्टेन थिइन्

ताराको मन पर्ने रंग रातो हो तर उनको जीवनलाई सुहाउने रंग भने पहेँलो बन्यो १२ औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) मा जितेको कास्य पदकबाहेक उनको घरमा भित्रिएका सबै पदकको रंग पहेँलो नै सागमा पहिलो पटक भारोत्तोलनमा महिला विधा थपिएकाले पनि गुरुहरुले मबाट ठूलै पदकको आश गर्नुभएको थियो तर कास्य जिते पनि मेरा लागि त्यो स्वर्णभन्दा कम छैन”, नेपालमै हुने १३ औँ सागमा उत्कृष्ट प्रदर्शनको अपेक्षा गरेकी उनी भन्छिन्, “मिहिनेत जारी समयमै प्रतियोगिता भए सपनाले आकार लिन्थ्यो कि ?”

भलिबलबाट भारोत्तोलनमा ताराले जम्प मार्नु पछाडि पनि लामै कथा चौथो राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा बेस्ट प्लेयर भएकी उनी ०५६ को आठौँ सागका लागि बन्दप्रशिक्षणमा डाकिनेमा ढुक्क थिइन् उनी भलिबलको राष्ट्रिय टिममा अटाउन सकिनन् राष्ट्रिय टोलीको बन्दप्रशिक्षणका लागि उनी छनोट भएको चिट्ठी हिस्तान पुग्दासम्म साग नै सकिइसकेको थियो राष्ट्रिय टोलीबाट खेलेर देशका लागि पदक जित्ने ठूलो सपना थियो भलिबलबाट त्यो पूरा गर्न नपाउँदा दुःख लाग्यो,” तारा भन्छिन्, “सबैभन्दा धेरै दुःखचाहिँ छनोटमा परेर पनि खेल्न जान नपाउँदा लाग्यो विस्मात त्यसैको

प्रत्येक वर्षमा हुनुपर्ने राष्ट्रिय खेलकुदको पाँचौँ संस्करण चौथो सकिएको झन्डै वर्षपछि ०५८ मा हुने तयारी थियो पश्चिमाञ्चल टिममा तारा छनोट नहुने कुरै भएन बाँकी तयारीका लागि १८ जेठमा उनीहरु काठमाडौँ आए १९ जेठमा दरबार हत्याकाण्ड भयो मुलुक राष्ट्रिय शोकमा डुब्यो सँगै ताराको भलिबलमा लगातार दोस्रो स्वर्ण जित्ने सपना पनि काठमाडौँ खाल्डोमा उनले महिना त्यसै बिताइन् मन लागे भलिबल कोर्टतिर जान्थिन् नभए काठमाडौँ चहार्नु नै उनको दिनचर्या हुन्थ्यो

त्यतिबेलै उनको भेट ओलम्पियन प्रमिला थापासँग भयो ताराको गठिलो जीउडाल देखेर तेक्वान्दो खेलाडी थापाले उनलाई भारोत्तोलनमा लाग्न सुझाइन् त्यतिबेलासम्म तारालाई भारोत्तोलन के हो, कसरी खेलिन्छ भन्ने पत्तो थिएन उनलाई यत्ति थाहा थियोदशरथ रंगशालामा गएर सुनील लाल गुरुलाई भेट्ने भारोत्तोलन सिक्ने त्यो पनि उनै प्रमिलाले भनेर जानेको

लगातार चार दिनसम्म धाउँदा पनि तारा सुनील गुरुको भेट जुरेन त्यसपछि कसैले उनलाई पार्थ सारथि सेन गुप्ता अर्थात् मिठु गुरुलाई भेट्न सल्लाह दियो उनी सरासर मिठु गुरुकहाँ पुगिन् आफ्नो इच्छा जाहेर गरिन् महिलाले भारोत्तोलन नखेल्ने त्यतिबेलाको समयमा मिठु गुरुले भारोत्तोलन खेल्छु भन्ने फिट इन्च अग्ली महिलालाई तलदेखि माथिसम्म नियाले गुरुलाई के लाग्यो कुन्नि, प्रशिक्षक राजेन्द्र प्रधानकहाँ पठाए राजेन्द्रले पनि तारालाई पत्याएनन् तर मिठु गुरुले पठाएकाले भोलिपल्ट ताराको शक्ति परीक्षण गर्न राजी भए

२६ पुस ०५८ अर्थात् भारोत्तोलन ताराको नाता गाँसिएको दिन राजेन्द्र गुरुले उनलाई २० केजी भार भएको रड उठाउन लगाए ताराले सजिलै उचालिन् दुईचार पटक पुनः उठाउन लगाए त्यो पनि सजिलै गरिन् त्यसपछि मात्र उनी भारोत्तोलन खेल्न छनोट भइन् पुराना दिन सम्झिँदा उनको चिम्सा आँखामा अचम्मकै तेज झल्किन्छ भन्छिन्, “केटी हो, रहर गरिहाली भनेर गुरुहरुले मलाई २० केजीको रड दिनुभयो हार्नेवाला थिइनँ पछि थुप्रै प्रतियोगिता मैले पुरुषले उचाल्ने २० केजीको रडमै खेलेँ त्यतिबेला महिला भारोत्तोलक पनि उति थिएनन्

भारोत्तोलन उनलाई खुब फाप्यो खेल सिकेको महिना नबित्दै वीरगन्जमा भएको भारोत्तोलनको राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उनी पहिला भइन् साथै, स्ट्रङ्गेस्ट वुमन पनि त्यसयताका १७ वर्षमा उनलाई पराजित गर्ने कोही देखा परेनन् । त्यतिबेला पाएको नगद हजार पुरस्कार पनि उनले लामै समय संगालेर राखिन् एक जोर ट्र्याकसुट किनेर बाँकी पैसा उनले नखर्चिने संकल्प लिएकी थिइन् तर काठमाडौँको महँगीमा डेराभाडा खाना खर्चको जोहो अन्यत्रबाट नभएपछि त्यही पुरस्कार खर्चिनुको विकल्प उनीसँग भएन त्यसअघि गाउँमा भलिबल खेल्दा उनले स्टिलका बाटा, करुवालगायत भाँडावर्तन पाउँथिन् तर इन्डिभिज्युअल गेममा पहिलो पटक नै नगद पुरस्कार हात पारेपछि उनी हौसिइन्

भारोत्तोलनले तारालाई सबथोक दिएको पुलिसको जागिर पनि यिनलाई यही खेलले दिलायो राष्ट्रिय चर्चा जीवन धान्ने अर्थको जोहो पनि यसैले गरिदिएको पेन्सन पाक्न मात्र महिना बाँकी तर पुलिसको असली जागिर कस्तो हुन्छ, अझै थाहा छैन यिनलाई चुनावका बेला दिन बर्दी लगाएर हिँड्या हो पुलिसको खास जागिर के हो भन्ने थाहा नपाएरै पेन्सन पाक्ने भयो,” उनी सुनाउँछिन्, “पुलिसमा जागिर नखाएको भए विभागको साथ नपाएको भए आज यहाँ आइपुग्न सक्दिनथेँ हुँला

तारादेवीसँग भलिबल भारोत्तोलनको मात्रै अनुभव छैन एथ्लेटिक्सका ज्याभलिन थ्रो, डिस्कस थ्रो सटपुटमा पनि उनले राष्ट्रिय च्याम्पियनसिप खेलिसकेकी छन् पुलिस क्लबबाटै सटपुटमा प्रथम, ज्याभलिन थ्रोमा दोस्रो डिस्कस थ्रोमा तेस्रो भएको मेडल उनको बानियाँटारस्थित डेरामा अझै पनि झुन्डिरहेकै गुरुहरुकै संगतले यिनले बक्सिङ पनि सिकिन् तर अलि ढिला भएकाले अरुले मुक्का हान्दा तारा मुक्का मात्रै फर्काउँथिन् ६४ केजी तौल समूहमा भिड्ने महिला नभएपछि बक्सर बन्ने यिनको सपनाले उडान भर्न पाएन

छोरीलाई खेलकुदमा लाग्न सदैव सहयोग प्रेरणा दिने बिरु पुनले ताराको सफलता चर्चा आँखाले हेर्न पाएनन् वैदेशिक रोजगारीका लागि साउदी अरब पुगेका बिरु ०५९ मा मुलुक फर्किए ०६१ मा देहत्याग गरे पुलिसकी जागिरे तारा आर्मीका जागिरे भएकाले जेठा दाइ कृष्ण पुन बुबाको अन्त्येष्टिमा समेत सहभागी हुन पाएनन् कान्छो भाइलाई माओवादीले छापामार बनाउन लैजाने धम्की बूढी आमालाई माओवादी लडाकूलाई खाना खुवाउनुपर्ने बाध्यता आइलागेपछि बुबाको सद्गत गर्न म्याग्दी जान लागेका कृष्ण बीच बाटोबाटै फर्किनुपर्यो तारालाई त्यो क्षण सम्झिँदा अहिले पनि मन अमिलो भएर आउँछ

बुबाले खेलमा लाग्न प्रेरणा दिए पनि आमा दिलमायाको फोन आएपछि भने तारालाई खिन्न लाग्छ ७३ वर्षीया दिलमायालाई अझै पनि चिन्ता छोरीकै राष्ट्रिय टोलीमा अभ्यास गर्दा घुँडामा चोट बोकेको थाहा पाएयता दिलमायाले हरेकपल्ट फोन गर्दा छोरीलाई सोध्ने प्रश्न एउटै हुन्छयो खेल कहिले छाड्छेस् ? भलिबल खेल्ने बेलामा दिलमायाले पनि तारालाई साथ नदिएकी होइनन् तर गह्रौँ फलाम उचाल्ने छोरीको खेल एक पटक मात्रै हेरी दिलमाया त्यसपछि अत्तालिइन् मैले नै आमालाई एक पटक भारोत्तोलन हेर्न बोलाएकी थिएँ त्यतिबेला चोट लागेको देखेपछि आमा आत्तिनुभयो,” उनी भन्छिन्, “अचेल फोनमा पनि यो खेल छाड्, बुढेसकालमा ढाड खुस्किएर दुःख पाउलिस् मात्रै भन्नुहुन्छ

अविवाहित तारालाई आमाले बिहेका लागि कहिल्यै कर गरिनन् तर आफ्नो शेषपछि छोरीले आफैँलाई स्याहार्न नसक्ने गरी थला नपरोस् भन्ने चिन्ताले भने दिलमायालाई छाडेको छैन त्यसैले बिहे गर भनेर कर पनि गर्दिनन् उनी छोरीलाई हामीले सोध्दा तारा भन्छिन्, “भलिबल मेरो पहिलो प्रेम थियो भारोत्तोलनसँग मेरो बिहे भइसक्यो अर्को बिहेबारे अझै सोचेकी छैन

तारा आफैँ स्वीकार्छिन् स्लो छु भलिबल खेल्दा पनि क्वीक थिइनँ बक्सिङमा अरुको मुक्का परेपछि मात्रै चेत खुल्थ्यो भारोत्तोलन पनि यिनले झन्डै २० वर्षको उमेरमा सुरु गरिन् वर्षले ३८ तौलले ७६ छोए पनि उनको प्रदर्शनमा हरेक वर्षजस्तो केजीको सुधार प्रदेश मा भएको आठौँ राष्ट्रिय खेलमा यिनले स्न्याचतर्फ ७४ क्लिन एन्ड जर्कमा ९७ केजी गरी कुल सय ७१ केजीको कीर्तिमान बनाइन् पहिलो पटक भारोत्तोलनमा भाग लिँदा वीरगन्जमा यिनले ९५ केजी मात्रै उचालेकी थिइन् जबकि इन्डोनेसियामा भएको एसियाली खेलकुदमा सय ७५ केजीको कीर्तिमान बनाएकी थिइन् दक्षिण एसियाली खेलकुदमा कास्य, एसियाडमा सहभागिता एसियन च्याम्पियनसिपमा राष्ट्रिय कीर्तिमानमा सुधार यिनै आँकडाले तारादेवीको क्षमता बोलिरहेको

यति हुँदाहुँदै पनि उनको मनमा सन्तोष छैन दक्षिण एसियाली खेलकुदमा जितेको कास्यलाई स्वर्णमा बदल्न उनी आफ्नो तौल समूहले गर्नेभन्दा दोब्बर मिहिनेत गरिरहेकी छन् आफ्नै देशमा हुने १३ औँ सागमा स्वर्ण जित्न सके मेरो सबै सपना साकार हुनेछ मिहिनेत जारी समयमै खेल भए कम्तीमा अघिल्लो कास्यभन्दा माथिल्लो स्तरको पदक जित्ने आशा ,” उनी सुनाउँछिन्

शारीरिक बलियोपन एकातिर तर ताराको मनोबल त्योभन्दा उम्दा अन्य सबै खेलका खेलाडीले उनको उमेरमा पुगेपछि लिने भनेको सन्न्यास नै हो तर तारा आफ्नै नामजस्तै सदासर्वदा चम्किने यत्नमा छिन् आगामी डिसेम्बरमा हुने १३ औँ सागमा उनी आफ्नो नामजस्तै अमर हुने कीर्तिमान कोर्न आतुर छिन्

पुरा पढ्नुहोस्

खेल होइन, धड्कन

नेपाल संवाददाता , जेष्ठ २२, २०७६

१६ जेठदेखि जारी क्रिकेट कुम्भमेलामा नेपाल प्रतियोगितामा छनोट नभए पनि खेलप्रेमीको आसक्ति भने दिनप्रतिदिन बढ्दो छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

दौडिन तयार हुनुस् 

नेपाल संवाददाता , जेष्ठ १, २०७६

कान्तिपुर पब्लिकेसन्सले,‘कान्तिपुर हाफ म्याराथन’ को आठौँ संस्करण लिएर आएको छ । 
पुरा पढ्नुहोस्

थिति बसाउनै मुस्किल

पवन आचार्य, वैशाख ३०, २०७६

सम्झौताको बोझमा कर्माछिरिङ शेर्पाको एक वर्षे कार्यकाल
पुरा पढ्नुहोस्

क्रिकेट खेलाउँछ कर्णाली

कलेन्द्र सेजुवाल/सुर्खेत, वैशाख २४, २०७६

खेलाडी बाहिरबाट झिकाएर पहिलो पटक कर्णाली प्रिमियर लिग
पुरा पढ्नुहोस्

नयाँको दाबेदारी

पवन आचार्य, वैशाख २४, २०७६

राष्ट्रिय टोलीमा भने लामो समयदेखि पुरानै अनुहारको वर्चस्व
पुरा पढ्नुहोस्

कीर्तिमानको ओइरो

पवन आचार्य, वैशाख १६, २०७६

खेलाडीद्वारा राष्ट्रिय रेकर्डमा सकारात्मक सुधार
पुरा पढ्नुहोस्

राखेपभित्र राजनीति

जनक नेपाल, वैशाख ८, २०७६

आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा त्रिकोणात्मक द्वन्द्व छताछुल्ल
पुरा पढ्नुहोस्

विभेद तोड्दै उज्यालोतिर

पवन आचार्य, वैशाख ३, २०७६

नेपाली खेलकुदको इज्जत धानेका महिला खेलाडीलाई पुरस्कार राशिदेखि चेन्जिङ रुमसम्मै अन्याय
पुरा पढ्नुहोस्

फेरि उपविजेता

पवन आचार्य, चैत्र ८, २०७५

साफ महिला च्याम्पियनसिपमा नेपाली टोली भारतसँग चौथो पटक पनि पराजित
पुरा पढ्नुहोस्