खेलकुद

मैदानबाहिर महारथी

ज्ञानेन्द्र आचार्य, मंसिर २०, २०७४

इटाली, चिली, नेदरल्यान्ड्सजस्ता धुरन्धर टिम विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताबाट बाहिर
पुरा पढ्नुहोस्

सकसमा अर्जेन्टिना

ज्ञानेन्द्र आचार्य, आश्विन २३, २०७४

अघिल्लो वर्ष अर्जेन्टिनी फुटबल केही महत्त्वपूर्ण घटनाका कारण चर्चामा रह्यो । कोपा अमेरिका सेन्टेनारियोको फाइनलमा अर्जेन्टिना फेरि चिलीबाटै पराजित भएको थियो । लगत्तै लियोनल मेसीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलबाट संन्यास लिने घोषणा गरे । लगातार तीन मुख्य प्रतियोगिताको फाइनलमा पुगेर पनि कुनै उपाधि जित्न नसक्दा मेसी निराश भएका थिए । यसै कारण उनले आवेशमा आएर उनका लागि अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय फुटबल टिमको ‘करिअर’ त्यहीँ समाप्त भएको बताएका थिए । अर्कोतर्फ अर्जेन्टिनाको फुटबल संघ आर्थिक संकटबाट गुज्रिरहेको थियो । 

अर्जेन्टिनी फुटबल संघको आर्थिक संकटभन्दा मेसीको संन्यासले अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा ठूलै तहल्का मच्चायो । सबैले मेसीबिनाको अर्जेन्टिना कस्तो होला भनेर अड्कल काट्दै थिए । पछि मेसीले संन्यास त फिर्ता लिए तर त्यसले अर्जेन्टिनी फुटबल टिमको नियति बदल्न सकेन । त्यसबेला मेसीबिना अर्जेन्टिना जस्तो हुने अनुमान लगाइएको थियो, अहिले उनी हुँदा पनि त्यस्तै छ, निकै फितलो । आर्थिक संकटबाट त्यहाँको घरेलु फुटबल र फुटबल संघ दुवै उम्किने तरखरमा छन् । तर, राष्ट्रिय फुटबल टिम भने झन् कमजोर भएको छ । आगामी विश्वकपको छनोटका लागि दक्षिण अमेरिकी क्षेत्रमा अर्जेन्टिना पाँचौँ स्थानमा छ । उसको विश्वकपमा छनोट नहुने सम्भावना पनि उत्तिकै छ । 

हुन त अर्जेन्टिना १९७० मा पनि विश्वकपमा छनोट हुन असफल भएको थियो । तर, त्यसपछि दुईपटक विश्वकप जितेको अर्जेन्टिनाको यो अन्तर्राष्ट्रिय स्पर्धामा छुट्टै शान छ । त्यसकारण यसपटक विश्वकपमा छनोट हुन नसक्नु उसका लागि ठूलै संकट हुन सक्छ । त्यसमाथि अहिले अर्जेन्टिनासँग यस्ता खेलाडी छन्, जसले व्यावसायिक क्लबबाट खेल्दा थुप्रै उपाधि जितेका छन् । जसको उदाहरण उनीहरूका कप्तान मेसी आफैँ हुन् ।


जोर्ज साम्पावली


बार्सिलोनाबाट खेल्दा मेसीले लगभग सबै उपाधि जितेका छन् । तर, अर्जेन्टिनाका लागि उनी त्यही स्तरमा प्रभावकारी देखिएका छैनन् । वास्तवमा अर्जेन्टिनाका लागि खेल्दा अरू खेलाडीले मेसीलाई राम्रोसँग सघाउन नसकेका हुन् । जुन अर्जेन्टिनाले खेलेका पछिल्ला छनोट खेलबाट पनि थाहा हुन्छ । विपक्षी टिमको ‘डिफेन्सिभ’ क्षेत्र वरिपरि आफ्नै टिमका खेलाडी भए, मेसीले आफ्नो अद्भुत क्षमता देखाउन सक्छन् । यो बार्सिलोनाका हरेक प्रशिक्षकले बारम्बार भन्दै आएको कुरा हो । उनी कस्ता खेलाडी हुन् र उनको क्षमता अहिले सबैलाई थाहा छ । त्यसैले उनलाई रोक्न सबै विपक्षी टिमको एउटै रणनीति हुने गर्छ । उनलाई तीन–चार जनाले निगरानीमा राख्ने र उनको खुट्टामा बल पर्नासाथ सबैले उनलाई नै घेर्ने । यसै गरेर विपक्षीले उनको खुट्टाबाट बल खोस्छन् वा उनलाई कुनै निर्णायक पास निकाल्नबाट रोक्छन् । तर, वरिपरि आफ्नै साथी भए, उनी तिनीहरूसँग छोटो पास खेल्दै विपक्षीको पासोबाट फुत्किन सक्छन् । यसै सिजन बार्सिलोना आएका नयाँ प्रशिक्षकले पनि यही रणनीति अपनाएका छन्, जसमा बार्सिलोना सफल पनि देखिएको छ । 

लियोनल मेसी

अर्जेन्टिनामा यस्तो बिरलै देख्न पाइन्छ । विश्वकप छनोट अन्तर्गतका पछिल्ला खेलहरूमा मेसीलाई अर्जेन्टिनाका मिडफिल्डरभन्दा डिफेन्डरले बढी पास दिएको देखियो । यसबाट अर्जेन्टिनाको मिडफिल्डले धेरै मौका सिर्जना गर्न नसकेको भन्ने बुझिन्छ । 

रणनीतिक हिसाबमा फुटबल निकै अगाडि बढेको छ । उहिलेका पेले वा म्याराडोनाले जस्तै गरी एकल प्रयासमा खेल जित्न निकै गाह्रो छ । किनभने, विपक्षी टिमले हरेक खेलाडीको खेल्ने शैली अनि उनीहरूको बलियो र कमजोर पक्ष राम्रोसँग केलाएका हुन्छन् । र, खेलमा विपक्षीको कमजोर पक्षलाई उजागर गर्नु जोकोहीको पनि प्राथमिकतामा पर्छ । अर्जेन्टिना मेसीको मात्रै भर पर्दा यसैको सिकार बनेको हो । क्षमताका आधारमा त्यस टिममा अहिले कुशल र दक्ष खेलाडी नभएका होइनन् । सर्जयो अग्वेरो, हिग्वाइन, पाउलो डीबाला, डी मारिया, एभर बनेगा आदि सबै क्लब स्तरका उत्कृष्ट खेलाडी हुन् । राष्ट्रिय टिमबाट खेल्दा उनीहरू जम्न नसकेका मात्रै हुन् । 

एक वर्षअघि अर्जेन्टिनाको छिमेकी ब्राजिल पनि यस्तै समस्याबाट गुज्रिएको थियो । नेयमारमा बढी केन्द्रित हुँदा उनी नभएको खेलमा कुनै रौनक नभएजस्तो लाग्थ्यो । त्यसबेला विश्वकपको छनोटमा ब्राजिलले सुरुका ६ खेलमा नौ अंक मात्रै जोडेको थियो । र, कोपा अमेरिकामा पनि २९ वर्षमा पहिलोपटक समूह चरणबाट बाहिरिएको थियो । त्यसपछि ब्राजिलमा टिटे प्रशिक्षक भएर आए । उनले ब्राजिलको मौलिक शैलीमै ध्यान दिए । उनी नेयमारमा मात्रै केन्द्रित भएनन् । यो परिवर्तनपछि लगातार नौवटा छनोट खेल जितेर ब्राजिल आगामी विश्वकपमा सबैभन्दा पहिले छनोट हुने टिम बन्यो । ब्राजिलको खेल अहिले निकै धारिलो छ । चाहे नेयमार खेलून् वा न खेलून्, टिमले एकनासको खेलिरहेको छ । छिमेकी अर्जेन्टिनाका लागि ब्राजिलको टिममा आएको सुधार राम्रै पाठ हुन सक्छ । 

गत वर्ष आयोजना भएको कोपा अमेरिका सेन्टेनारियोको फाइनलमा पराजित भएपछि अर्जेन्टिनामा दुईपटक प्रशिक्षक फेरिए । कोपा अमेरिकालगत्तै एडुराडो बाउजा प्रशिक्षक भएर आए । मेसीको संन्यास फिर्ता गराउन उनी सफल भए पनि टिमको प्रदर्शन उकास्न सकेनन् । उनी प्रशिक्षक रहँदा अर्जेन्टिनाले आठ खेलमा मात्रै तीन जित निकाल्यो । उनकै पालामा हो, मिडफिल्ड झनै कमजोर भएको । बाउजाले सम्हालेको अर्जेन्टिनामा डी मारियाले आफ्नो भूमिका निभाउन सकेनन् । व्यावसायिक क्लबबाट खेल्दा अब्बल दर्जाको प्रदर्शन गर्ने डी मारिया अर्जेन्टिनाका लागि भने निकै फिक्का देखिने गरेका छन् । हालै बाउजापछि जोर्ज साम्पावली प्रशिक्षक भएका छन् । 

मेसी र अर्जेन्टिनाको प्रशिक्षक बन्नु साम्पावलीको सपना थियो । त्यसैले स्पेनमा सेभियाको प्रशिक्षक रहँदा नै आएको यो प्रस्ताव नि:संकोच स्वीकारे उनले । साम्पावली अर्जेन्टिनाको प्रशिक्षकका लागि सबैभन्दा उत्तम उम्मेदवार हुन् । यो कुरा उनले सम्हालेको टिमले निकालेको नजिताले नै देखाउँछ । दक्षिण अमेरिकाकै अर्को देश चिलीलाई एउटा सशक्त फुटबल टिमका रूपमा स्थापित गर्ने प्रशिक्षक साम्पावली नै थिए । २०१५ को कोपा अमेरिकामा उनले नै प्रशिक्षण दिएको चिलीले साम्पावलीकै देश अर्जेन्टिनालाई फाइनलमा हराएको थियो ।

अर्जेन्टिनाको प्रशिक्षक हुनासाथ उनले टिममा केही फेरबदल गरे । सधैँ आक्रमणको जिम्मा पाउने हिग्वाइन र अग्वेरोको ठाउँमा उनले मेसीलाई सघाउन युवा तर निकै प्रतिभाशाली खेलाडीहरू डीबाला र माउरो इकार्डीलाई ल्याए । गोल गर्नुका साथै मौका सिर्जना गर्न विपक्षीको क्षेत्रमा निर्णायक पास खेल्ने क्षमता भएका कारण उनीहरूले अहिले सुरुआती ११ मै मौका पाइरहेका छन् । साम्पावली आएपछि खेलमा सुधारका केही संकेत देखिए पनि भनेजस्तो परिणाम आएको छैन । अर्जेन्टिनाले पछिल्ला दुई छनोट खेलमा दुवैमा बराबरी गर्‍यो । यी खेलमा अर्जेन्टिनाले एक मात्रै गोल गर्न सक्यो । त्यो पनि भेनेजुयलाविरुद्ध पाएको आत्मघाती गोल थियो । अहिले साम्पावलीको ध्यान पनि मिडफिल्ड सुधार्नमै छ । उनको सबैभन्दा ठूलो चुनौती मिडफिल्डलाई सशक्त बनाउँदै डी मारियालाई लयमा फर्काउनु वा उनको विकल्प खोज्नु हो । 

हाल अर्जेन्टिना विश्वकप छनोटको पाँचौँ स्थानमा छ । खराब प्रदर्शनका बाबजुद उसलाई अहिले भाग्यले भने साथ दिएको छ । अन्य खेलमा पनि अर्जेन्टिनालाई अनुकूल हुने परिणाम आएका छन् । दक्षिण अमेरिकाबाट चार टिम विश्वकपमा सीधै छनोट हुन्छन् । पाँचौँ हुनेले प्ले अफ खेल्नुपर्छ । हाल पाँचौँ स्थानमा रहेको अर्जेन्टिना दोस्रो स्थानमा भएको उरुग्वेभन्दा मात्रै तीन अंकले पछि छ । 

अहिलेका खेलाडी व्यावसायिक खेलमा जतिसुकै सफल भए पनि यसपटक विश्वकप पुग्न सकेन भने अर्जेन्टिनी फुटबलको ठूलो दुर्भाग्य हुनेछ । र, मेसीको खेल–जीवनमा पनि एउटा अमिट दाग लाग्नेछ । 

पुरा पढ्नुहोस्

नेयमारको बाछिटा

ज्ञानेन्द्र आचार्य, श्रावण २९, २०७४

उच्च रकमको ट्रान्सफर कारोबारमा राजनीतिक रंग
पुरा पढ्नुहोस्

किन जित्छ सधैँ जर्मनी ?

ज्ञानेन्द्र आचार्य, असार २६, २०७४

जितको रहस्य– सशक्त युथ फुटबल
पुरा पढ्नुहोस्

अब्बल जिदान

ज्ञानेन्द्र आचार्य, जेष्ठ ८, २०७४

प्रशिक्षकका रूपमा पनि जिनेदिन जिदान सार्वकालिक महान्
पुरा पढ्नुहोस्

टिम डीपीएल

विनोद पाण्डे, वैशाख १८, २०७४

पर्दापछाडिका नायकहरू, जसले नेपालकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको प्रतियोगिता सफल बनाए
पुरा पढ्नुहोस्

[०७३ का ५] पढ्नैपर्ने 'नेपाल' खेलकुद सामाग्री

नेपाल संवाददाता , वैशाख १, २०७४

ओलम्पिक, युरोकप, साग, डिपिएलदेखि खेलाडिमा चीनको आक्रमक लगानीसम्म
पुरा पढ्नुहोस्

क्रिकेटमा नयाँ स्टार

विनोद पाण्डे, चैत्र ६, २०७३

नेपाली क्रिकेटमा आशलाग्दो प्रतिभा दीपेन्द्रसिंह ऐरीको आगमन
पुरा पढ्नुहोस्

ईपीएलमा थ्रीम्यान डिफेन्स

ज्ञानेन्द्र आचार्य, फाल्गुन २६, २०७३

नयाँ शैलीले चेल्सी फाइदामा
पुरा पढ्नुहोस्

खेलाडीजति चीनतिर

ज्ञानेन्द्र आचार्य, माघ २०, २०७३

विश्व चर्चित खेलाडीहरू चिनियाँ लिगमा जान थालेपछि फुटबल क्लबहरू समस्यामा
पुरा पढ्नुहोस्

क्रिकेटमा छलाङ

विनोद पाण्डे, माघ ३, २०७३

३५ हजार रुपियाँको एसपीए कपदेखि, डीसीएल हुँदै २८ लाख रुपियाँ पुरस्कार भएको नेपालकै सर्वाधिक ठूलो प्रतियोगिता धनगढी प्रिमियर लिगसम्मको यात्रा
पुरा पढ्नुहोस्