विचार

दयाहाङको बर्थ-डे

वैशाख २०८५ नयाँ वर्ष, नयाँ दिन

दयाहाङको जन्मदिन

चिन्ने/जान्नेहरु उनलाई दयालु मनुवा भन्छन् कतिपय प्रेमी तथा शुभचिन्तक भने उनको नाममा जडिएको 'हाङ' लाई हलाल गरी केवल 'दया' भनी सम्बोधन गर्न रुचाउँछन्

नयाँ वर्षको नयाँ दिनमा जन्मेका दयाहाङ नयाँ युगका नयाँ मनुष्य हुन् आज हामी यिनै मनुष्यको बर्थ-डे सिनोप्सिसलाई नेपाल म्यागजिनको पानामा लिपिबद्ध गर्दै छौँ त्यस निम्ति मैले पेन्सिल समातिसकेको छु, तपाईंले इरेजर बढ्तै लेख्न थालेँ भने इरेजर चलाइदिनु होला

♦♦♦

सिन्ध्या-बेला मण्डला थिएटरको आँगन

कलाकारहरुको जमघट राजन खतिवडा, अनुप बराल सुनील पोखरेलले दयाहाङलाई खादा लगाएर अंकमाल गरे दीर्घायुको कामना गरे अरुणा कार्की, सरिता गिरी, सिर्जना सुब्बाले बुके, खोलाको गीत ओल्ड दरबार ब्ल्याक चिम्नी टक्र्याए

गायिका-पत्नी बेनुकाले बर्थ-डे ब्वाईको नाडीमा नयाँ घडी लगाइदिँदै भनिन्, 'फिल्म सुटिङमा निकै व्यस्त हुन थाल्नुभो घरपरिवारलाई पनि समय दिने गर्नुस् ' सबैले ताली बजाए विजय बरालले बार्दलीबाट घन्टी बजाए सबै जना थिएटर पसे, आसनमा बसे

मञ्चमा केक, मैनबत्ती थिए सोमनाथ खनालले दयाहाङको हातमा रामपुरी चाकु थमाइदिँदै भने, 'दाजु, केक काट्नुस् ' दयाहाङले चाकु समाउँदै पि्रयजनलाई हेरे उनको नजर अनुप बरालमा गएर अडियो कान्छी औँलो ठड्याउदै मिस्टर बरालसित संकोचका साथ भने, 'मे आई गो टु ट्वाइलेट, सर ! मुत्राक्रमण भइगयो ' बरालले 'यस, यु मे गो' भने त्यसपछि केक काट्न छाडी दयाहाङ मूत्रप्रदेशतिर लम्किए मूत्र विसर्जनपछि  धारामा हस्त प्रक्षालन गर्दा दयाहाङको नजर डिजिटल घडीमा पर्यो बन्द रहेछ नीलो बटन थिचे समय तीव्र गतिमा घुम्न थालेपछि हतारहतार प्रेक्षालय छिरे

भित्रको दृश्य देखेर उनी वाल्ल परिगए त्यो कुनै राजमहलको शाही कक्षजस्तो देखिन्थ्यो मञ्चमा सिंहासन थियो त्यहाँ एक आकर्षक पुरुष राजमुकुट लगाई शान--शौकतका साथ विराजमान थिए निजले राजकीय अन्दाजका साथ भने, ' राजा यलम्बर तिमी दयाहाङलाई राजमहलको यो पाहुना कक्षमा स्वागत गर्दछु आज विक्रम संवत् १५०१ वैशाख मा हामी तिम्रो जन्मदिन मनाउन भेला भएका छौँ अब वाल्ल नपरी कुनै विलम्ब नगरी केक काट '

दयाहाङले केक काटे सभा भारदारहरुको कर्तल ध्वनिले गुञ्जायमान भयो राजा यलम्बरले भने, 'दयाहाङ, कला अभिनयप्रति तिम्रो अटुट श्रद्धा देखेर निकै प्रसन्न भएको छु जन्मदिनको उपहार के दिउँ? भन !'

दयाहाङले इच्छा प्रकट गरे, 'योर म्याजेस्टी ! हामीसित जग्गाजमिन छैन थिएटरलाई निकै गाह्रो जग्गामालिकहरुले हट् भनेपछि सुकुम्बासी बन्नुपर्छ जग्गा पाए हाम्रो कल्याण हुने थियो, योर म्याजेस्टी '

यलम्बर अकस्मात् चिन्तित देखिए नैराश्यको भावमा भने, 'दयाहाङ ! तिमीले असम्भव कुरा माग्यौ सहरका जम्मै जग्गाजमिन भू-माफियाहरुले कब्जा गरेका छन् खोलानाला, गुठी, सडक सबैतिरका जग्गा भू-पापीहरुले हडपिसकेका छन् के थाहा ! मेरो यही दरबार पनि ती भू-दानवहरुले हत्याइसकेका हुन सक्छन् यस्तो बेला, तिमीलाई कसरी जग्गादान गर्न सक्छु ? मलाई कृपया माफ गर बरु अरु इच्छा के , भन '

'योर म्याजेस्टी', खिन्न हुँदै दयाहाङले भने, 'हाललाई ट्वाइलेट जाने इच्छा , जाउँ?'

राजा यलम्बरले 'जाऊ तर चाँडै आऊ' भनेपछि दयाहाङ फटाफट मुत्राञ्चलतिर लागे मुत्रमोचनपछि हात पखाल्दा घडी हेरे, जहाँ समय तीव्र रुपमा घुमिरहेको थियो उनले पहेँलो बटन थिचेपछि समय स्थिर भयो उनी अघि बढे

♦♦♦

मे आई कम इन सर !' प्रेक्षालयमा दयाहाङको आवाज सुनियो अनुप बरालले 'यस, कम इन' भन्दै सोधे, 'काँ गा'का थियौ दया ? ट्वाइलेट गा'को मान्छे अन्तै कतै पुग्यौ कि क्या हो ?' दयाहाङ चुपचाप मञ्चमा पुगे सिलिङबाट चुहिएको स्पटलाइटमा उभिएर भने:

- सोह्रौं शताब्दीमा पुगेँ सर !

- अच्छा ? कसलाई भेट्यौ ?

- राजा यलम्बरलाई

- बर्थ-डे गिफ्ट पनि दिए कि !

दयाहाङ निःशब्द भए उनको मन एकतमासले उदास भइगयो यस्तैमा स्पटलाइट झ्याप्प निभ्यो प्रेक्षालय निस्सीम अन्धकारमा डुब्यो  

कुमार नगरकोटी असार ३, २०७६

आरोहीको मृत्युले छुँदैन सरकारलाई

पर्वतारोही सम्बन्धमा सरकारी नीति नै अस्पष्ट

जाङ्बु शेर्पा असार २, २०७६

सर्वनाशलाई सुन्दर देख्ने सरकारी दृष्टिदोष

यो कस्तो सरकार हो, जसले सञ्चारलाई नियमन गर्ने नाममा पत्रकारिताभित्रको खराब अभ्यासको संरक्षण गर्दै लोकतन्त्रको मौलिक हकलाई कमजोर बनाउन लागिपरेको छ ।

भास्कर गौतम असार २, २०७६

[सम्पादकीय] युरोपतिर बरालिँदा

दोस्रोपल्ट सत्तारोहणपछि प्रधानमन्त्री केपी ओलीको विदेश भ्रमण बाक्लिँदो छ । यसपल्टको युरोप भ्रमण भने विशिष्ट देखाउने सरकारी प्रयत्न कसैबाट छिपेन ।

बसन्त बस्नेत असार १, २०७६

भ्रान्तिका सय वर्ष

लेनिनवादी मिथ्या त्रास नबोकौँ, जिउँदोजाग्दो पुँजीवादबाट नभागौँ

चैतन्य मिश्र जेष्ठ २९, २०७६

आन्दोलनको पुस्तान्तरण

‘मधेसी महिला नेतृ, दलित महिला नेतृ’– महिलाका लागि विचार र सक्षमताभन्दा उसको लैंगिक वजन भारी हुन्छ । पुरुष भने लैंगिक नेताको बन्धनबाट मुक्त छ ।

कैलाश राई जेष्ठ २८, २०७६

अर्थतन्त्र पुनर्संरचनाको बहस

अर्थतन्त्रको पुनर्संरचना आफैँमा एउटा व्यापक आयामको अर्थराजनीतिक महायज्ञ हो । बजेट र प्रणालीगत संरचनाले यसलाई अनुहार र कार्यान्वयनमा सघाउने हुन् ।

अच्युत वाग्ले जेष्ठ २७, २०७६

[सम्पादकीय] संविधानसँग बाझिने सरकारी विचार

संसद् नपुग्दै विरोध हुने कानुनको मस्यौदा अघि सारेर सरकार आफैँलाई रक्षात्मक बनाउन लागिपरेको छ ।

बसन्त बस्नेत जेष्ठ २६, २०७६

नेपाली आँखामा इन्डो–प्यासिफिक रणनीति

महाशक्ति अमेरिकाको विश्वव्यापी राजनीतिक–सामरिक दृष्टिकोण प्रस्ट पार्ने ठानिएको इन्डो–प्यासिफिक रणनीतिसम्बन्धी प्रतिवेदन यसै हप्ताको सुरुआत अर्थात् जुन १ मा अमेरिकी कार्यवाहक रक्षामन्त्री प्याट्रिक सनाहनले सार्वजनिक गरे ।

टीका ढकाल जेष्ठ २३, २०७६

नियन्त्रित लोकतन्त्र, कमजोर प्रतिपक्ष

नेपालको सन्दर्भमा नियन्त्रित लोकतन्त्रको भ्रूण ‘माटो सुहाउँदो प्रजातन्त्र’ मा निहित छ । त्यस्तै समृद्धिको भ्रूण ‘विकासको मूल फुटाऔँ’ मा समाहित छ ।

भास्कर गौतम जेष्ठ २१, २०७६

गिरिवर

चाकुपाटको सन्ध्याकालीन दारुमहल मेरो मनको मोनास्ट्रीझैँ शान्त थियो । म पेग–आफ्टर–पेग दारुको चुस्की लिइरहेको थिएँ, विदाउट आइस् एन्ड स्न्याक्स ।

कुमार नगरकोटी जेष्ठ २१, २०७६