साहित्य

मेरो दसैँ–इच्छा

दयाहाङ राई, आश्विन ३०, २०७५

दसैँ मनाउनु र टीका लगाउनुमा जति तर्क होलान्, नमनाउनु र नलगाउनुमा पनि त्यति नै तर्क होलान् ।
पुरा पढ्नुहोस्

राजु स्याङ्तानको कविता : घर रंग्याउने मान्छेको मनोवाद

राजु स्याङ्तान , आश्विन ३०, २०७५

ए अग्लो न अग्लो घर !

तिमी अहिले ठ्याक्कै

मजस्तै देखिएका छौ

जीर्ण–जीर्ण

फोहोरी

र, रित्तो–रित्तो

 

तिम्रो निधारमा पनि मेरोजस्तै

दु:खका गहिरा धर्साहरु देख्छु

तिम्रो कुममा पनि मेरोजस्तै

अभावको गाढा निशानी देख्छु

 

ज्यामी बूढाले लगाउन बिर्सेछन्

तिम्रो निधारमा

एक मुठी सिमेन्टी

तिमी त अहिले मजस्तै

फोहोरी देखिएका छौ

 

कुल्ली दाइले बिर्सेछन्

एक ज्यावल मसला राख्न

तिम्रो छातीमा

तिमी त अहिले मजस्तै

ख्याउटे देखिएका छौ

ज्यामी दिदीले बिर्सिछिन्

खाक्सी लगाउन 

तिम्रो अनुहारमा

तिमी त अहिले मजस्तै

रुन्चे देखिएका छौ

 

त्यो सिसाको झ्यालनेर

शीतले भिजेर लत्रिरहेको अधकल्चो रोटी

तिम्रो मालिक टहल्ने कौसीमा

भुइाभरि पोखिएका

भुटेका मकै र गहुाका दाना

त्यो भित्ताभरि कोरिएका बेढंगे अक्षरहरु

सप्पै–सप्पैले तिमीलाई

फोहोरी देखाएका छन्

खण्डहर तुल्याएका छन्

ठ्याक्कै मजस्तै

 

दुई इाटाको बीचमा छाडिएको

बेनामे चिट्ठी

त्यो फलामको चिसो रडमा

झुन्डिरहेको मैलो कमिज

त्यही कमिजको खल्तीमा

धमिलो तस्बिर

तस्बिरमा– बाटिएका दुई चुल्ठी

पााचौँ तलामाथि छाडिएको

एउटा म्याजिक चप्पल

रगत र सिमेन्टीको टाटा बोकेर

ग्राउन्ड फ्लोरमा पल्टिरहेको

अर्को म्याजिक चप्पल

त्यो खस्रो हत्केलाको निशानी

यी सप्पै–सप्पैले तिमीलाई

कुरुप बनाएका छन्

ठ्याक्कै मजस्तै

 

यो खोस्टाजस्तो एकबारको जुनी

अब तिम्रा लागि दाउमा राखेर

अग्लो बाासको भर्‍याङ चढ्छु

इन्द्रेणी रङहरु घोलेर

मायाले सुम्सुम्याउाछु

अनि, बनाउाछु तिमीलाई

यो सहरकै सबभन्दा सुन्दर घर

 

जब तिमी चम्किादै जानेछौ

म फिका हुादै जानेछु

जब तिमी रंगीन हुादै जानेछौ

म रंगहीन हुादै जानेछु

जब तिमी पूरै चम्किनेछौ

त्यसपछि तिम्रो र मेरो

सदाका लागि विछोड हुनेछ

 

त्यसपछि म

आफूजस्तै खण्डहर घर खोज्दै

भौँतारिरहनेछु

तिम्रै सहरमा ।

पुरा पढ्नुहोस्

मनको मैलो धुने पाठशाला

खगेन्द्र संग्रौला, आश्विन ३०, २०७५

वीरगन्ज जेलमा रैथाने विजयलाल कर्ण भेटिए । र, विजय बने मेरो जीवनका प्रथम मधेसी मित्र । म शिक्षक आन्दोलनमा लाग्दा थुनिएको थिएँ, विजय वाम विद्यार्थीको कामले थुनिएका थिए ।
पुरा पढ्नुहोस्

मान्छे पकाउने यात्रा

वसन्त थापा, आश्विन ३०, २०७५

नयाँ ठाउँ घुम्न भनेपछि सदा एक खुट्टामा तयार हुने मेरो स्वभाव सानैदेखिको हो । त्यसैले घुम्ने प्रस्ताव साथीहरुमाझ राख्ने कामको पहल मबाटै भयो ।
पुरा पढ्नुहोस्

[तीन किताब] सधैँभरि प्रिय

बुद्धिसागर, आश्विन ३०, २०७५

मलाई लेख्न आख्यान मन पर्छ । तर, पढ्न कविता र यात्रा निबन्ध । यात्रा साहित्य कमजोरै भए पनि पढ्छु । मलाई गैरआख्यान पढ्न मन लाग्छ । तर, मलाई आख्यानको शैलीमा लेखिएको मात्रै मन पर्छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

सुबिनको 'प्रिय सुफी' : धैर्य र सम्भावनाहरुको प्रतीक्षा

दिपेश नेपाल, आश्विन २५, २०७५

उपन्यासले हरेक उमेर समूहको प्रतिनिधित्व गर्न सक्छ । तर, कथा ठ्याक्कै सबैलाई चित्तबुझ्दो शैलीमा बुनिएको छैन ।
पुरा पढ्नुहोस्

कतारबाट काठमाडौँ

दीपक भेटवाल, आश्विन २५, २०७५

चौबीस वर्षको जोशिलो उमेरमा पहिलोपल्ट कतारमा पाइला टेकेको थिएँ । उतिबेला त्यो विरानो देशमा मेरो आफ्नो भन्नु कोही थिएन । हातमा सीप, इलम केही थिएन ।
पुरा पढ्नुहोस्

एक दुस्साहसीको बयान [पुस्तक समीक्षा : विमान विद्रोह]

विनोद सिजापति, आश्विन २५, २०७५

इतिहास, राजनीति र समाजशास्त्रका विद्यार्थीदेखि राजनीतिक वृत्त र साधारण नागरिकका निम्ति पठनयोग्य छ यो पुस्तक ।
पुरा पढ्नुहोस्

[तीन किताब] पाभेलको पौँठे

छुदेन काबिमो, आश्विन २५, २०७५

सुरुमा समय कटौनीका निम्ति पढेँ । पछि त्यही लत बन्यो । स्मार्ट फोनले चाहिँ मलाई निकै बिगारिसकेको छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

[तीन किताब] सिरानीमा अरवेल

अमिशराज मुल्मी, आश्विन १८, २०७५

पोखरामा हुँदा कमिक्सहरु पढेर किताबी दुनियाँ प्रवेश गरेको हुँ । पछि देहरादुनमा शिक्षादीक्षा हुँदा शिक्षकहरुको प्रेरणाले पाठ्यक्रमबाहिरका पुस्तकको लत बसेको हो । अहिले म अपराध–आख्यान पनि पढिरहेको छु ।
पुरा पढ्नुहोस्

आनीबानी बदल्ने अठोट [पुस्तक समीक्षा]

माधव बस्नेत, आश्विन १७, २०७५

बालबालिका मात्र होइन, उनीहरुका अभिभावकको आनीबानी, सोच, चेतना बदल्न अठोटले सहयोग पुर्‍याउँछ ।
पुरा पढ्नुहोस्

[निबन्ध] शुभलाभ

सरोनर, आश्विन १७, २०७५

हाम्रो मिलन अन्त्यमा हुन्छ अथवा अनन्तमा ? देह हो भने अन्त्यमा हुन्छ, घाटमा ? आत्मा हो भने अनन्तमा हुन्छ, आघातमा ?
पुरा पढ्नुहोस्

[तीन किताब] वैचारिक यात्रामा

सरिता तिवारी, आश्विन ११, २०७५

पछिल्लो समय काम र रुचिले पनि बहस, विमर्शका किताबमा समय लगाउँछु । स्वाभाविक रुपमा महिला विमर्शका किताब अलि बढी पढ्छु ।
पुरा पढ्नुहोस्

समयचेतका कविता [पुस्तक समीक्षा : म भात जोरूँ कि कविता लेखूँ]

रमण घिमिरे, आश्विन १०, २०७५

संग्रहभित्र कवि विश्वविमोहनले यथार्थ र कल्पनासँगै  स्वचिन्तनलाई पनि सुपठनीय शैलीमा प्रस्तुत गरेका छन् ।
पुरा पढ्नुहोस्