अचानक

‘विश्वकपको सपना देख्छु’

मनबहादुर बस्नेत, असार ८, २०७५

कल्पना मात्रै होइन, सपनै देख्छु । जितेर नेपालको झन्डा फहराउँदै मैदानमा दौडेको देख्छु । युरोपेली क्लबबाट खेलेको पनि देख्छु । तर, त्यो हाम्रा लागि सपना मात्रै हो । एउटा दुइटा प्रतिस्पर्धाले त्यहाँ पुग्न सकिँदैन । हाम्रो अवस्था एकदम नाजुक नै देख्छु ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘आख्यान मेरो मैदान होइन’

मनबहादुर बस्नेत, जेष्ठ ३०, २०७५

परिचित पत्रकार हुन्, मोहन मैनाली । तर, उनको यो पहिचानलाई लेखकको परिचयले छोप्दै लगेको छ, बिस्तारै । घुमघाममा रमाइरहने मैनाली डुल्दाडुल्दै किताब बुनिसकेका हुन्छन् । मान्ठा डराएको जुग, उपल्लो थलो यात्राकै क्रममा रचिएका पुस्तक हुन् । फेरि अर्को थान किताब थपेका छन् उनले– देखेको देश । देशमा उनले के देखे ? के लेखे ? यसै सन्दर्भमा मैनालीसँगको कुराकानी : 

देखेको देशमा के छ ?

हामी बसेको ठाउँका बारेमा छ । हिमाल छ, समाज छ र भूगोल छ । हामी कुन समाजमा कसरी बाँचेका छौँ भन्ने छ । केही विकासको कुरा पनि गरेको छु । हामी समृद्ध मुलुक भनिरहेका छौँ तर हाम्रो विकास प्रक्रिया कतातिर जाँदैछ भन्ने पुस्तकमा छ ।

हाम्रो विकास प्रक्रिया कता जाँदै रहेछ ?

क्षणिक विकासतिर जाने डर छ । बाटो खन्दैछौँ । तर, त्यो भत्काएको जस्तो छ । त्यसैलाई विकास भनिरहेका छौँ । 

पुस्तक कसरी तयार भयो ?

आफूले देखिरहेका कुरालाई लेख्दै गइयो । हामीकहाँ नेपाल बुझ्ने, बुझाउने किताब थोरै छन् । मैले यसअघि लेखेका किताब पनि निश्चित विषयमा केन्द्रित थिए । समग्र कुरा बुझाउने थोरै किताब भएकाले यो लेख्न कस्सिएँ । 

आख्यानको बजार राम्रो छ । तर, तपाईं गैरआख्यानमा रमाइरहनुभएको छ, किन ?

अहिले विश्वकप लाग्यो भनेर चेस खेलाडी मेसी बन्न मैदानमा उत्रिँदा जे हालत हुन्छ, आख्यान लेख्दा मेरो हविगत त्यही हुन्छ । आख्यान मेरो मैदान होइन ।

गैरआख्यान रुचिकर बनाउन के गर्नुपर्छ ?

सूचनामा मात्रै जोड दियो भने अप्ठेरो हुन्छ । रोचक तरिकाले प्रस्तुत गर्नुपर्छ । रोचक बनाउने, कौतूहल जगाइरहने आख्यानात्मकको शैली गैरआख्यान लेखकले अँगाल्दा हुन्छ । झिंझो लाग्ने कुरा राखिराख्ने लोभ गर्नुहुँदैन । अनि, गैरआख्यान रोचक विधा बन्छ । 

गैरआख्यानका लक्षित पाठक को हुन् ?

योचाहिँ मैले छुट्याउन सकेको छैन । सोच्दै नसोचेकाले पढेको भेटेको छु । बजारमा दिइसकेको कुरा कसले पढ्छ र पढ्दैन भन्न नसकिने रहेछ ।

गैरआख्यानको पाठक र बजार चित्तबुझ्दो छ ?

बढ्दैछ । हामीले गुणस्तर सुधार्दै गएका छौँ । पुस्तकालय पनि थपिँदै छन् । सन्तुष्ट नै छु । तर, अझै अगाडि जान सकिन्छ । 

यसलाई अगाडि बढाउन के गर्नुपर्ला ?

लेख्दाखेरी नै ध्यान दिनुपर्छ । जानकारी र कन्टेन्ट नहुँदा पनि जबर्जस्ती लेखियो भने किताबप्रति नै निराशा बढाउँछ । अधिक जानकारीलाई आख्यानात्मक शैलीमा लेख्दा पाठक बढ्छन् । रिडरसिप क्लब बढाउनुपर्छ । किताब पढ्ने एक्लै हो । तर, किताबमाथि विमर्श सामूहिक गर्नुपर्छ ।

गैरआख्यानको कमाइबाट कत्तिको सन्तुष्ट हुनुहुन्छ ?

यसबाट कमाइको आशा नगरेकाले म सन्तुष्ट छु ।

तर, मिहिनेत केका लागि भन्ने भाव आउला नि ?

आफू जीवित पत्रकार हो भनेर चिनाउन पनि लेख्नुपर्छ । आफूसँगको जानकारी अरूलाई दिनु उसको प्राथमिक दायित्व हो । समाज, आफ्नो पेसाप्रतिको दायित्व पूरा गर्दा हिसाबकिताब गरिँदैन । 

पत्रकारले गैरआख्यान लेख्नु जरुरी छ ?

एउटा भारतीय म्यागेजिनमा पढेको थिएँ, आजभोलि धेरै किताबका पाण्डुलिपि न्यूजरूममा लेखिँदैछन् । सूचना, विचारसँग सधैँभरि लागिराख्ने काम पत्रकारको हो । बृहत् जानकारी हुन्छन् । ठाउँ र कामको प्रकृतिका कारण समाचार या फिचरमा सबै जानकारी दिन सकिँदैन । किताबमा लेखिनुपर्ने सामग्री पत्रकारसँग बढी हुने हुँदा त्यो जरुरी छ । 

पुस्तक लेख्दा विषयमा ध्यान दिनुहुन्छ कि भाषाशैलीमा ?

दुवै बराबरी हुन् । विषय भएन भने किताब काम लाग्दैन । घच्चीको विषय छ तर भाषाशैली, प्रस्तुति झुर छ भने त्यसले तान्दैन ।

प्रकाशक फेरिरहनुको कारण ?

यसैसँग हुनुपर्छ भन्ने सम्झौता गरेको छैन । एक–दुई बसाइमा प्रकाशकले छापौँ भन्छन्, म नाइँ भन्न सक्दिनँ । पैसाको डिलमा कुरा नमिलेर प्रकाशक फेरेको होइन ।

[ यो पनि पढ्नुहोस् : [तीन किताब] हामी त पढ्यो, पढ्यो बिर्सियो ]

पुरा पढ्नुहोस्

‘लोकगीतले सेलिब्रिटी बनाइदियो’

मनबहादुर बस्नेत, जेष्ठ २०, २०७५

लोकगीत गाएर यति ठूलो चर्चा पाउँछु भनेर कहिल्यै सोचेको थिइनँ । लोकगीत गाएर ठूलो सेलिब्रिटी बनिँदैन भन्ने हीनताबोध थियो ममा । त्यसबाट मुक्त भएँ ।
पुरा पढ्नुहोस्

२२ पटक सगरमाथा चढेका कामीरिता शेर्पा भन्छन्, ‘हाटबजार गएजस्तो’

मनबहादुर बस्नेत, जेष्ठ १३, २०७५

सगरमाथा चढ्नु हाटबजार गएजस्तै हो । बानी परिसकेपछि केही नयाँ लाग्दैन । हाम्रो कामै त्यही भएकाले व्यक्तिगत रूपमा खुसी/बेखुसी हुँदैनौँ । बडो दु:खले पुगेका हुन्छौँ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘सगरमाथामा आमाको तस्बिर राख्छु’

मनबहादुर बस्नेत, वैशाख २४, २०७५

तलतिर मैले नचिनेका मानिसको फोटो प्रदर्शनी गर्दैछु । टुप्पोमा भने आमाको तस्बिर । यो तस्बिरबारे आमालाई थाहै छैन । काम गर्दागर्दै झुक्याएर खिचेकी हुँ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘मेरो सफलतामा नेपालीको माया’

गोकर्ण गौतम, वैशाख १६, २०७५

महत्त्वपूर्ण सामाजिक र सार्वजनिक विषयमा केन्द्रित हुन गहन गणित र विज्ञानको मिश्रण हुन सक्छ भन्ने थाहा पाएपछि एक्कासि अर्थशास्त्रमा आकर्षित भएँ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘विदेशीका लागि सगरमाथा नेपालको ऐना’

मनबहादुर बस्नेत, वैशाख १२, २०७५

सरकारले हामीलाई पूर्ण रूपमा उपयोग गर्न सकेको छैन । त्यसभन्दा पनि ठूलो कुरा, सगरमाथाको तथ्यांक व्यवस्थापनको छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘खानेकुरा राम्रो भए पढाइ पनि राम्रो’

मनबहादुर बस्नेत, चैत्र २८, २०७४

पढाइभन्दा पहिले त खाना नै आउँछ । स्वस्थ खाना भयो भने पढाइ स्वत: राम्रो हुन्छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘घरघरमा उद्यमी जन्माउँछौँ’

नेपाल संवाददाता , चैत्र २१, २०७४

सीप भएका सबैले बराबर अवसर पाइरहेका हुँदैनन् । तर, हामीले समान अवसर दिन्छौँ । हामी घरघरमा उद्यमी जन्माउन चाहन्छौँ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘सेलिब्रिटी र मनोरञ्जन जोडेर क्रिकेट’

मनबहादुर बस्नेत, चैत्र ८, २०७४

अन्तर्राष्ट्रिय रंगशालाभित्र बसेर खेल हेरेको ‘फिल’ दर्शकलाई हुनेछ । क्रिकेटलाई मनोरञ्जन र सेलिब्रिटीसँग जोडेर अगाडि लैजाने सोच छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

‘सगरमाथा आरोहणको महत्व घटिरहेछ’

मनबहादुर बस्नेत, पुस २१, २०७४

भनिन्छ– एउटा असफलताले सफलताको नयाँ ढोका उघारिदिन्छ, पहिल्याउन मात्रै सक्नुपर्छ । एसएलसी परीक्षामा असफल दोलखा रोल्वालिङ गाउँपालिकाकी दावा याङजुम शेर्पा, २७, का लागि यस्तै सफलताको ढोका खुल्यो ।
पुरा पढ्नुहोस्